Categorie: Nieuws

Nieuwe boekrecensie: According to the Scriptures door Paul M. van Buren

Van Buren heeft in de tachtiger jaren van de vorige eeuw een enorme prestatie geleverd door een “nieuwe theologie” te formuleren, die vrij is van het vervangingsdenken. Zijn driedelig boekwerk is toegankelijk geschreven, maar vergt best wat geduld en uithoudingsvermogen. Het boek According to the Scriptures is beknopt (150 pagina’s), toegankelijk geschreven en geschikt voor een eerste kennismaking met zijn gedachtegoed. Een prachtig boek!

Lees in de recensie hoe Jan van Herk (bestuurslid Jules Isaac Stichting) tot deze waardering komt.


Verklaring van Vilnius in de Nederlandse taal beschikbaar

Onlangs is van de “Vilnius Statement” een vertaling in de Nederlandse taal beschikbaar gekomen. Deze verklaring is opgesteld onder auspiciën van Yachad BeYeshua, een internationaal genootschap van Joodse volgelingen van Jezus. De verklaring is getiteld “Dienaren van Verzoening” en moet worden gezien als “een geschenk van de Joodse volgelingen van Jezus aan zowel Israël als de Kerk”. Waar al vanaf de Vroege Kerk een scheiding is gekomen tussen Joodse en niet-Joodse volgelingen van Jezus, wil de verklaring verzoening tussen beide teweegbrengen. Hiermee wil men het voorbeeld volgen van de Messias, die een dienaar was van zowel Jood als niet-Jood (Rom. 15:7-11). De verklaring is een resultaat van een theologische conferentie die in november 2024 door Yachad BeYeshua in Vilnius (Litouwen) is gehouden.

Jeroen Bol, voorzitter van de Jules Isaac Stichting, is erg blij met deze verklaring. In de verklaring wordt erop gewezen dat de Joodse discipelen van Jesjoea (Jezus) zich geroepen voelen om christenen te onderwijzen over het Joodse karakter van het geloof en antisemitisme te bestrijden, zowel in de Kerk als in de samenleving. Volgens Jeroen is dit hoogst actueel.

Jeroen heeft destijds de theologische conferentie in Vilnius bijgewoond en daarover verslag gedaan in een eerdere Nieuwsbrief. Hij heeft veel waardering voor Yachad BeYeshua (Nederlands: “Samen in Jezus”). Er zijn nauwe contacten tussen dit genootschap en de Jules Isaac Stichting. De Stichting heeft in september 2025 van Yachad BeYeshua de status van “bevriende organisatie” gekregen.


Jesus The Messiah of Israël? – Messianic Judaism and Christian Theology in Conversation – Een boek waar lang naar is uitgekeken

Onlangs verscheen dan eindelijk de Engelstalige uitgave met al de lezingen die in Juli 2022 in Wenen zijn gegeven door een heel scala van in totaal maar liefst 27 christelijke en messiaans-joodse theologen. De lezingen werden gegeven tijdens een indrukwekkend driedaags symposium aan de Universiteit van Wenen. Kardinaal Christoph Schönborn, tevens aartsbisschop van Wenen, was beschermheer van het symposium. De titel van het symposium luidde ‘Jesus – also the Messiah for Israël? – Messianic Jewish Movement and Christianity in Dialogue’. Hierboven noemde ik zo even een aantal postsupersessionist theologen die de afgelopen decennia naam hebben gemaakt. In deze 406 pagina’s tellende uitgave komt u verschillende van hen tegen. Het is een zeer rijke, en verrijkende uitgave geworden. Het symposium, en daarmee ook dit boek, mag zonder meer uniek worden genoemd. Voor het eerst in bijna 2000 jaar gingen christelijke en messiaans-joodse theologen diepgaand met elkaar in gesprek over de theologische betekenis van de terugkeer van het messiaans jodendom. En over de betekenis van die terugkeer na pakweg 1800 voor de christelijke kerk. Nooit eerder in de lange geschiedenis van de kerk was het belang en de plaats van het messiaans jodendom onderwerp van een officieel symposium. Een symposium waar zowel de kerk als een gerespecteerde universiteit nauw bij betrokken waren. Het is een van de tekenen dat de theologische inbreng van het messiaans jodendom door steeds meer christelijke theologen heel serieus genomen wordt. Wat dit betreft leven we in bijzondere tijden. Mark Kinzer verzorgde in Wenen als enige twee lezingen. Hij is tevens een van de editors van deze bijzondere uitgave. We bevelen dit boek uiteraard bij u aan.


Vriendschapsband Jules Isaac Stichting en Yachad BeYeshua nu officieel

Sinds de oprichting van YachadBeYeshua (‘Een in Jezus’) in december 2019 was het al mijn verlangen dat onze stichting een officiële vriendschapsband met deze bijzondere organisatie aan zou kunnen gaan. We hielden verschillende malen een collecte voor hen op onze studiedagen. Yachad BeYeshua is een wereldwijde community van joden uit allerlei verschillende kerken en denominaties en messiaans-joodse synagoges die Jezus als Messias belijden. Ze weten zich verbonden met zowel de Kerk als met hun volk Israël. We zijn uitgesproken positief over waar Yachad BeYeshua voor staat en hoe ze opereren. Na vijf jaar pionieren zijn ze er nu aan toe om ook officiële samenwerkings- en vriendschapsbanden aan te gaan met niet-joodse christelijke organisaties waar ze verwantschap mee ervaren. Mark Kinzer die een van de oprichters is van Yachad BesYeshua wist van ons verlangen naar zo’n partnerschap. Vorig jaar november tijdens hun conferentie in Vilnius, Litouwen, vroeg ik hem er nog naar. Ik moest nog even geduld hebben, zei hij toen. Maar nu is het dan zo ver. In september ontvingen we een email van Mark Kinzer waarin het volgende stond: “Given the strong support the Jules Isaac Foundation has shown for us over the years, you are one of the first groups we would like to invite to become a Yachad BeYeshua Organizational Friend.“ Intussen is het convenant getekend en hebben we de status van ‘Organizational Friend’, ‘Bevriende Organisatie’. De samenwerking bestaat uit het steunen van elkaars bedieningen door voor elkaar te bidden en het actief onderhouden van positieve relaties tussen de leidinggevenden in beide organisaties. Wanneer van toepassing wordt er nieuws met elkaar uitgewisseld over nieuwe initiatieven en programma’s. Beide organisaties eren en respecteren elkaars onafhankelijkheid, onafhankelijkheid en eigen identiteit. We zijn ongelooflijk blij met deze band die er al was, maar die nu ook officieel is vastgelegd. Dat maakt de band nog hechter. We hopen ook de komende jaren echt iets voor Yachad BeYeshua te kunnen betekenen. We weten hoe eenzaam joden die Jezus belijden zich vaak kunnen voelen: niet begrepen in de joodse wereld en niet begrepen in de christelijke wereld. Daarom is deze officiële vriendschapsband zo van betekenis. We hopen het waar te maken.


Geen enkele theologische rechtvaardiging voor de staat Israël?

Studiedag 14 november is urgenter dan ooit.

Onlangs verscheen een nieuw boek van de theoloog Hans van Oort dat intussen de nodige aandacht heeft getrokken. Het boek heeft de nogal pretentieus klinkende titel ‘Israël? Wat Jezus, apostelen en evangelieschrijvers werkelijk zeggen’. Hans van Oort (1949) is tegenwoordig hoogleraar ‘Origins of Christianity’ aan de Universiteit van Pretoria. Voorheen was hij verbonden aan de Universiteit Utrecht en de Radboud Universiteit Nijmegen. Van Oort is ook lid van diverse internationale organisaties en academies van wetenschappen en was in 1998-1999 Visiting Professor in Oxford, Londen en Warwick in dienst van de British Academy. Hij staat met name bekend om zijn vele boeken over de kerkvader Augustinus. Ik bedoel maar: niet de eerste de beste. En daar begint mijn verbijstering. Want wat beweert deze knappe hoogleraar theologie met een indrukwekkende staat van dienst zoal in zijn recent bij Amsterdam University Press uitgegeven boek? Kern van zijn betoog is dat er geen enkele theologische grond en rechtvaardiging zou bestaan voor de staat Israël. Hij heeft een groot probleem met christenen die op grond van de Bijbel achter de staat Israël staan. Ik citeer uit een interview met van Oort in dagblad Trouw van 9 oktober: “Wat ik nog niet eerder had gedaan, was het hele Nieuwe Testament grondig doorwerken, in het Grieks.” Daarbij lette hij vooral op wat erin stond over een te verwachten Joodse staat. Zijn conclusie: als je die geschriften goed leest en geen teksten uit hun verband rukt, dan blijft er geen spaan heel van het idee dat je als christen achter de staat Israël zou moeten staan. Integendeel.” (…) Wie bij het huidige Israël warme gevoelens heeft omdat het ‘Gods oogappel’ is, krijgt van Van Oort een koude douche. Van Oort: “Israël’ is een verwarrend begrip, omdat je er wel zes betekenissen aan kunt toekennen. Christelijk gesproken is ‘Israël’ de naam voor de nieuwe messiaanse gemeenschap van alle mensen die het geloof van en in Jezus delen. Dat zijn Joden en niet-Joden die samen de kerk vormen.” (…) Oud-PKN-voorman René de Reuver zei bij Van Oorts boekpresentatie dat het pleidooi om de band met de staat Israël door te snijden, riekt naar ‘vervangingstheologie’. Alsof de kerk de plaats inneemt van het oude Joodse volk. Dat heeft in de geschiedenis van het christelijk antisemitisme een nare rol gespeeld. Van Oort reageert geprikkeld. “Ik bepleit geen vervangingstheologie, ik geef weer wat Paulus en al die andere auteurs van het Nieuwe Testament vonden.” Tot zover het interview in Trouw. Maar natuurlijk is wat Hans van Oort beweert wel degelijk vervangingstheologie. Het vervangingsdenken kent verschillende gedaanten. Dit is er een van.

Wat moeten we hier nu van denken ? Laat ik kort zijn. Ik vind het ronduit verbijsterend dat iemand met zoveel theologische kennis met zo’n stelligheid tot dergelijke uiterst aanvechtbare conclusies komt. Ik kan zo een rij gerenommeerde theologen opnoemen die geen spaan heel zouden laten van wat van Oort hier beweert. Kennelijk is van Oort volslagen onbekend met de relatief nieuwe school van gerenommeerde protestante, rooms-katholieke en joodse postsupersessionist theologen die vooral, maar zeker niet alleen, in de Verenigde Staten en Duitsland te vinden zijn. Ik noem slechts een paar namen, er zijn er veel meer: Matthew Levering, Gavin D’Costa, Thomas en Ursula Schumacher, Mark Kinzer, Matthew Tapie, Bruce Marshall, Jennifer Rosner, Mark Nanos, Amy – Jill Levine en in ons land Henk Bakker en Michael Mulder. Onbegrijpelijk dat iemand met zo’n staat van dienst blijkbaar geheel onbekend is met een van de belangrijkste nieuwe ontwikkelingen in de theologie over kerk en Israël.

Dit boek van van Oort maakt eens te meer duidelijk hoe hardnekkig het vervangingsdenken nog steeds is. Het laat weer eens zien dat de studiedag die we 14 november hopen te houden geen overbodige luxe is. Deze studiedag zal helemaal in het teken staan van de prangende vraag hoe het vervangingsdenken juist op het grondvlak van de kerk overwonnen kan gaan worden. Wat is daar voor nodig? Wat zou daarin kunnen helpen? Hoe kan je als ‘gewone christen’ de bijbel leren lezen zonder dat het vervangingsdenken een rol speelt? En hoe kan je preken zonder dat vervangingsdenken in de weg zit? Is dat iets ingewikkelds waar per definitie veel theologie bij komt kijken? Of zou dat ook makkelijker kunnen? Ik vind dat allemaal heel spannende vragen. Vrijdag 14 november gaat het naar ik hoop een stuk duidelijker worden. Natuurlijk kunt u zich nog voor deze studiedag opgeven. Opgave kan nog tot 10 november.


Een forse versterking van ons bestuur

Het afgelopen jaar hebben we veel gebeden om gemotiveerde getalenteerde nieuwe bestuursleden voor onze stichting. Ons kleine bestuur van vier leden begon sinds enige tijd tegen zijn grenzen aan te lopen. Zelf ben ik intussen 74 en ja, dat ga je merken, of je wil of niet. Om het werk van de Jules Isaac Stichting ook de komende jaren te kunnen voortzetten is versterking van het bestuur echt een noodzaak. Onze gebeden lijken intussen te zijn verhoord. Het afgelopen half jaar hebben we drie gemotiveerde mensen met veel kennis van zaken bereid gevonden om toe te treden tot ons bestuur. We zijn daar ongelooflijk blij mee en heel erg dankbaar voor. God heeft boven verwachting voorzien. Laat me de drie kort aan u voorstellen. Op onze website zullen ze binnenkort nog wat meer over zichzelf vertellen.

Jan van Herk bezoekt samen met zijn vrouw al sinds 2016 steevast onze studiedagen. Dit voorjaar ontdekten we dat we dicht bij elkaar wonen en leerden we elkaar ook persoonlijk kennen. Jan en zijn vrouw zijn al jaren betrokken bij Israël, bovendien bleken ze beide zeer belezen te zijn. Van het een kwam het ander en op een gegeven (letterlijk) moment heb ik Jan gevraagd te overwegen om deel uit gaan maken van het bestuur. Een dag later liet hij me weten dat graag te doen.

Ons tweede nieuwe bestuurslid is Ruben van der Slik. Ruben is voorzitter van het bestuur van de messiaans-joodse gemeenschap Ahavat Olam, waar drie messiaans-joodse synagogen in Nederland bij aangesloten zijn. Ook is hij voorganger en voorzanger (chazan) in de messiaans-joodse synagoge in Alblasserdam. Ruben studeert theologie aan het Messianic Jewish Theological Institute (MJTI). Hij is een van de sprekers op de komende studiedag. Ruben is als messiaanse Jood ook echt bewogen met de Kerk. Zijn diepe verlangen dat de kerken steeds meer afscheid gaan nemen van het vervangingsdenken sluit haarfijn aan bij de missie van de JIS. Recent verscheen het door Ruben geschreven boek ‘Herstel van het Messiaans Jodendom: Terug naar de Joodse Messias’. Het is een inspirerend boek voor iedereen die verlangt naar een dieper begrip van de Joodse wortels van het geloof. Het boek is verkrijgbaar bij Bruna.nl en bij Bol.com. We vinden het heel bijzonder dat we met Ruben van der Slik nu ook een messiaans-joodse broeder in ons bestuur hebben.

Ons derde nieuwe bestuurslid is Jerry Thuis. Ik heb Jerry leren kennen tijdens het symposium met Mark Kinzer 17 januari. Hij vertelde me toen dat hij zijn Master thesis ter afronding van zijn theologie studie wilde gaan doen over de theologie van Mark Kinzer. Een dag later heeft hij Mark Kinzer ook persoonlijk bij mij thuis kunnen ontmoeten. Intussen is de thesis geschreven en heeft Jerry zijn Masterstudie theologie aan de Vrije Universiteit met succes afgerond. U kunt Jerry’s thesis downloaden op onze website. (Download de Engelstalige versie of download de Nederlandstalige versie). Jerry is een aantal jaren parttime voorganger geweest in een evangelische gemeente en ook al jaren werkzaam als leraar aardrijkskunde aan een middelbare school. Hij is zeer gemotiveerd om zich in te gaan zetten voor de Jules Isaac Stichting. Het is bijzonder dat we nu een bestuurslid in ons midden hebben die nota bene is afgestudeerd op de theologie van Mark Kinzer. Op de studiedag 14 november zal Jerry Thuis de forum discussie leiden.


Over onze studiedag op vrijdag 14 november 2025

Hoe zouden nieuwe inzichten rond Kerk en Israël zoals die van Mark Kinzer beter kunnen landen, zowel bij de geïnteresseerde christen als bij voorgangers en predikanten? Hoe zou de vertaalslag van theologisch jargon naar gemakkelijk te vatten taal gemaakt kunnen worden? Hoe leren we het Nieuwe Testament zo te lezen dat het vervangingsdenken niet langer in de weg zit bij het juist verstaan van de Schrift? Dit soort vragen hoorden we verschillende malen op de studiedag en tijdens het symposium met Mark Kinzer in januari dit jaar. Op onze eerstvolgende studiedag op 14 november hopen we met antwoorden te komen op deze zeer begrijpelijke vragen.
Want helaas is het op veel plekken eerder regel dan uitzondering dat op zondagmorgen gepreekt wordt alsof het Joodse volk geen rol van betekenis meer speelt in Gods plan met deze wereld. Alsof die rol sinds Jezus nu exclusief aan de kerk is toebedeeld. Te vaak en te gemakkelijk blijft de unieke plek van het volk Israël zo onbenoemd, wordt er stilzwijgend aan voorbij gegaan. Wonderlijk eigenlijk. Want gaat het grootste deel van de Bijbel niet juist over Israël?

Mark Kinzer schetst in zijn boeken een heel ander beeld. Daar komt de kerk uit de volken tevoorschijn als een uitgebreid Israël. Een uitspraak die gemakkelijk provocerend kan overkomen. Maar er valt zeker iets voor te zeggen. De kerk is als gemeenschap immers geënt op de edele olijf Israël. Natuurlijk heeft Kinzer hier Romeinen 11 in gedachten. Gelovigen uit de volken zijn door Jezus opgenomen in het nieuwe verbond. Niet in de plaats ván Israël, maar náást, in verbondenheid mét Israël. Bij Kinzer vormen Kerk en Israël samen het volk van God. Alles te danken aan de Joodse Messias, Jezus van Nazareth, Zoon van God, de opgestane. Hij is degene die Kerk en Israël verbindt. Dat is een heel ander verhaal.
Aan Kinzers kijk op Israël en de kerk ligt een theologische doordenking van jaren ten grondslag. Datzelfde geldt voor alle theologen die sinds W.O.II veel aandacht hebben gegeven aan het overwinnen van het vervangingsdenken. Ze zijn bepaald niet over één nacht ijs gegaan. Er komt veel kijken bij het formuleren van een nieuwe theologie die bijbelse antwoorden geeft op de vraag wat er voor het dominante oude denken in de plaats moet komen. Bedenk dat de idee dat de kerk de plaats van Israël heeft ingenomen zo’n 1800 jaar lang door heel het christendom is aangehangen. Het is nogal een omslag om als kerk na pakweg 1800 jaar afstand te nemen van die gedachte. Logisch dat het veel studie en tijd kost om tot een bijbels verantwoord nieuw denken over kerk en Israël te komen. Mark Kinzer heeft er sinds 2005 vijf boeken aan gewijd. Het is weinigen gegeven zich dat allemaal eigen te maken. De gemiddelde kerkganger is nu eenmaal geen theoloog. En dat hoeft gelukkig ook niet.

Maar zitten we zo langzamerhand niet dringend verlegen om een vertaling van belangrijke nieuwe theologische inzichten naar gemakkelijk te vatten begrijpelijke taal en begrippen? Gereedschap waarmee ook de niet theologisch geschoolde bijbellezer met dit nieuwe denken uit de voeten kan. Een paar eenvoudig eigen te maken inzichten die je kunnen behoeden voor uitglijders richting vervangingsdenken. Inzichten die helpen om je Bijbel, en met name het Nieuwe Testament niet ‘Israëlloos’ te lezen. Gereedschap dat ook een drukbezette voorganger kan helpen om Israël niet te vergeten als hij of zij het op zondagmorgen over Jezus heeft. We denken dat met dergelijk ‘gereedschap’ niet alleen de ‘gewone’ christen, maar ook heel wat predikanten en voorgangers gebaat zouden zijn. Volgens ons kunnen we domweg niet zonder, willen we als gemeente van Christus het vervangingsdenken ooit werkelijk achter ons kunnen laten.

Jeroen Bol deed tijdens de studiedag op 16 januari al een paar uitdagende voorstellen in deze richting in het slot van zijn lezing ‘Waarom de kerk niet langer zonder dit messiaans-joods perspectief kan’. Maar er kunnen ongetwijfeld ook andere stappen gezet worden. Hier ligt nog een grote uitdaging. We zijn dan ook blij dat we drie sprekers bereid hebben gevonden om hun gedachten hierover met ons te delen op onze eerstvolgende studiedag op 14 november.

Marco Rotman, Michael Mulder en Ruben van der Slik zullen deze dag ieder in een lezing handreikingen doen die ons hopelijk verder zullen helpen. Dr. Marco Rotman is docent Nieuwe Testament en onderzoeker aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Recent is hij aangesteld als lector voor het nieuwe lectoraat aan de CHE, in samenwerking met het Centrum voor Israëlstudies (CIS). Binnen dit lectoraat gaat de komende jaren onderzoek gedaan worden naar het Joodse karakter van het Nieuwe Testament en de Joods-christelijke ontmoeting. De JIS is nauw bij het lectoraat betrokken. Dr. Michael Mulder is docent Nieuwe Testament, Judaïca en Kerk en Israël aan de Theologische Universiteit te Apeldoorn en de CHE. Hij is tevens als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het CIS en maakt deel uit van de onderzoeksgroep van het lectoraat. Ruben van der Slik zal het onderwerp vanuit zijn messiaans-joods perspectief belichten. Ruben is voorzitter van het bestuur van de messiaans-joodse gemeenschap Ahavat Olam, waar drie messiaans-joodse synagogen in Nederland bij aangesloten zijn. Ook is hij voorganger en voorzanger (chazan) in de messiaans-joodse synagoge in Alblasserdam. Ruben studeert theologie aan het Messianic Jewish Theological Institute (MJTI).

Er zal tijdens de studiedag ruim gelegenheid zijn om met de drie sprekers en met elkaar over deze belangrijke thematiek in gesprek te gaan.


Studiedag 14 november 2025: Hoe kan het nieuwe denken over jodendom en Israël gemakkelijker landen in de kerken?

Over Israëlloosheid op zondagmorgen en hoe het anders zou kunnen

Met medewerking van dr. Marco Rotman, dr. Michael Mulder en Ruben van der Slik, Jeroen Bol en Jerry Thuis

Dagvoorzitter Robert Bezemer

Aanmelden Studiedag 14 november 2025

 

Het programma van vrijdag 14 november 2025

09.30 Inloop met koffie en thee
10.00 Welkom en opening door Jeroen Bol
10.15 Lezing door Ruben van der Slik, met als titel ‘Jezus in de Synagoge, Israël in de Kerk’
10.50 Gelegenheid tot vragen en reacties vanuit de zaal
11.10 Pauze met koffie en thee
11.35 Lezing door Michael Mulder, met als titel ‘Paulus, een christelijke rabbijn?’
12.10 Gelegenheid tot vragen en reacties vanuit de zaal
12.30 Goed verzorgde lunch met huisgemaakte soep
13.30 Lezing door Marco Rotman, met als titel ‘Mag Jezus een Jood zijn?’
14.05 Gelegenheid voor vragen en reacties vanuit de zaal
14.25 Forumdiscussie onder leiding van Jerry Thuis met Marco Rotman, Ruben van der Slik, Michael Mulder en Jeroen Bol
14.50 Reacties en vragen vanuit de zaal
15.20 Afsluiting studiedag
15.30 Gelegenheid om met elkaar na te praten met een bescheiden hapje en drankje
16.00 Einde studiedag

Kosten en opgave voor deelname aan studiedag

Deelname aan de studiedag kost € 45,00 per persoon. Dit is inclusief koffie/thee en een lunch. Het tarief voor studenten en mensen met een uitkering op bijstandsniveau bedraagt € 25,00 per persoon. Binnen de week na aanmelding ontvangt u een factuur en een persoonlijk betaalverzoek/factuurnummer. Deelname aan de studiedag is definitief wanneer we uw betaling ontvangen hebben.

Aanmelden Studiedag 14 november 2025

 

Locatie

De studiedag zal worden gehouden in de Ligthartzaal van de Christelijke Hogeschool te Ede (CHE), Oude Kerkweg 100 te Ede. Informatie over de bereikbaarheid met OV of auto en over parkeren vindt u op: www.che.nl/contact

 

Lees meer over de achtergronden van onze studiedag >


Dankbaar terugkijken op studiedag en symposium

We kijken als stichting dankbaar en met veel voldoening terug op de twee heel geslaagde dagen met dr. Mark S. Kinzer als hoofdspreker. Wat waren zijn lezingen weer enorm boeiend ! Maar ook de andere sprekers waren stuk voor stuk zeer de moeite waard. Beide dagen werden goed bezocht. De sfeer was goed en we kregen veel enthousiaste reacties van de deelnemers. Alles is op opgenomen en kan teruggekeken of beluisterd worden op onze website.